Wat kunt u als EHBO-er doen bij een heftige allergische reactie met en zonder epipen?
Een ernstige allergische reactie, ook wel anafylaxie genoemd, kan binnen enkele minuten levensbedreigend worden. Als EHBO’er is het cruciaal om snel en adequaat te handelen, zowel met als zonder EpiPen. In deze uitgebreide gids bespreken we, wat u moet doen bij een allergische reactie, hoe u een anafylactische shock herkent en hoe u een EpiPen correct gebruikt.
Een allergische reactie ontstaat, wanneer het immuunsysteem overdreven reageert op een onschadelijke stof, zoals voedsel, insectenbeten, medicijnen of latex. Symptomen variëren van mild tot ernstig en kunnen snel verergeren.
Milde symptomen:
- Jeuk of tintelingen in de mond
- Lichte huiduitslag of galbulten
- Niezen of loopneus
Ernstige symptomen (anafylaxie):
- Zwelling van lippen, tong of keel
- Benauwdheid of piepende ademhaling
- Duizeligheid of flauwvallen
- Snelle hartslag
- Bewustzijnsverlies
Bij het optreden van ernstige symptomen is er sprake van een anafylactische reactie, die onmiddellijke medische hulp vereist.
Wat te doen bij een allergische reactie zonder EpiPen
Instructie: Als het slachtoffer geen EpiPen bij zich heeft, volg dan deze stappen:
- Bel direct 112: Geef aan dat het om een ernstige allergische reactie gaat.
- Verwijder het allergeen: Indien mogelijk, verwijder de oorzaak van de reactie (bijvoorbeeld een insectenangel).
- Laat het slachtoffer zitten of liggen: Bij benauwdheid is een zittende houding vaak comfortabeler; bij duizeligheid of flauwvallen, laat het slachtoffer liggen met de benen omhoog.
- Controleer ademhaling en bewustzijn: Wees voorbereid om reanimatie toe te passen, als dat nodig is.
- Blijf bij het slachtoffer: Stel gerust en wacht op professionele hulp.
Wat te doen bij een allergische reactie met EpiPen
Instructie: Als het slachtoffer een EpiPen bij zich heeft:
- Vraag of het slachtoffer de EpiPen zelf kan gebruiken: Indien niet, bel 112.
- Verwijder de veiligheidsdop: Houd de EpiPen stevig vast en verwijder de blauwe dop. (Nr 2 tm 5 pas uitvoeren na opdracht van 112.)
- Plaats de oranje kant tegen het dijbeen: Druk stevig totdat u een klik hoort.
- Houd de pen 10 seconden op zijn plaats: Zorg ervoor, dat de volledige dosis wordt toegediend.
- Masseer de injectieplaats: Na het verwijderen van de pen, masseer de plek gedurende 10 seconden.
Anafylactische shock herkennen
Een anafylactische shock is een ernstige, systemische allergische reactie, die snel kan optreden. Herken de volgende signalen:
- Plotselinge bloeddrukdaling
- Bleke of klamme huid
- Snelle, zwakke pols
- Verlies van bewustzijn
- Ademhalingsmoeilijkheden
Bij deze symptomen is onmiddellijk medisch ingrijpen noodzakelijk.
EHBO bij shock
Shock is een levensbedreigende toestand, waarbij de bloedcirculatie onvoldoende is. Als EHBO’er:
- Bel direct 112: Geef duidelijke informatie over de toestand van het slachtoffer.
- Laat het slachtoffer liggen: Bij bewustzijnsverlies, leg het slachtoffer in de stabiele zijligging.
- Houd het slachtoffer warm: Gebruik een deken of jas om onderkoeling te voorkomen. Maar warm het slachtoffer niet op.
- Geef geen eten of drinken: Dit kan verstikking veroorzaken.
- Blijf kalm en stel gerust: Uw rust kan het slachtoffer helpen.
Preventie en voorbereiding
Voor mensen met bekende allergieën:
- Draag altijd een EpiPen bij u: Zorg ervoor, dat deze binnen handbereik is.
- Informeer uw omgeving: Laat vrienden, familie en collega’s weten over uw allergieën en hoe ze moeten handelen in geval van nood.
- Volg een EHBO-cursus: Leer hoe u een EpiPen gebruikt en hoe u eerste hulp verleent bij allergische reacties.
- Controleer de houdbaarheidsdatum van de EpiPen: Vervang deze tijdig om effectiviteit te garanderen.
Veel gestelde vragen over allergische reacties en EHBO
Een ernstige allergische reactie, ook wel anafylaxie genoemd, herkent u aan symptomen zoals benauwdheid, zwelling van de keel, een snel opkomende huiduitslag, duizeligheid of bewustzijnsverlies. Het is belangrijk om direct 112 te bellen en eerste hulp te verlenen.
Een allergische reactie kan mild zijn (zoals huiduitslag of jeuk), terwijl een anafylactische shock een ernstige, levensbedreigende reactie is, waarbij meerdere organen worden aangetast. Hierbij treedt vaak ook een bloeddrukdaling en ademhalingsproblemen op.
Nee, bij milde symptomen, is dit niet altijd nodig. Maar zodra er sprake is van ademhalingsproblemen, zwelling in het gezicht of bewustzijnsverlies, bel dan onmiddellijk 112. Snel handelen kan levensreddend zijn.
De kans op complicaties bij verkeerd gebruik is klein, maar er kan bijvoorbeeld een injectie in de hand plaatsvinden. In dat geval is medische controle noodzakelijk. Bel bij twijfel altijd 112 of schakel een arts in.
In principe wordt één dosis toegediend. Als de symptomen na 5 tot 15 minuten niet verbeteren of terugkeren, is er in alle gevallen medische hulp nodig. Een 2e epipen mag alleen door een arts gezet worden.
Bel direct 112. Verwijder indien mogelijk het allergeen, help het slachtoffer in een comfortabele houding (bij voorkeur zittend bij benauwdheid) en blijf erbij totdat hulpdiensten arriveren. Geef géén eten of drinken.
Iedereen die in contact komt met mensen met allergieën – ouders, leraren, sportcoaches, kinderopvangmedewerkers – wordt aangeraden een EHBO-cursus te volgen waarin het het herkennen van anafylaxie aan bod komt.
Een EHBO-koffer voor kinderopvang bevat o.a. pleisters, steriele gaasjes, verband, ontsmettingsmiddel, koelelement, schaar, pincet, handschoenen, tekenverwijderaar en antihistaminica tegen allergische reacties..
Conclusie
Een snelle en correcte reactie op een allergische reactie kan levens redden. Of u nu een EHBO’er bent of iemand met een bekende allergie, kennis van de symptomen en het juiste handelen is essentieel. Zorg ervoor, dat u altijd voorbereid bent en weet hoe u een EpiPen moet gebruiken.
Bron:
Andere nuttige pagina
