Stabiele zijligging bij EHBO
EHBO stabiele zijligging
Wanneer iemand bewusteloos is kan de luchtweg belemmerd raken, als die persoon op de rug ligt. Dit kan de ademhaling beïnvloeden. Om de luchtwegen open te houden, is het belangrijk om het slachtoffer in de stabiele zijligging te leggen. Hierdoor voorkomt u, dat de tong in de keel zakt. Ook kunt u zo de ademhaling blijven controleren en ingrijpen als dat nodig is.
Hoe legt u iemand in de stabiele zijligging?
- Kniel naast het slachtoffer aan de kant van zijn of haar gezicht. Zorg ervoor, dat de benen bij elkaar liggen. Als het slachtoffer een bril draagt, verwijder die dan en leg hem op een veilige plek, voorkeur de hand van de arm die languit ligt. Zo weet de hulpverlening dat de bril bij het slachtoffer hoort.
- Plaats de verste arm zodanig, dat u gemakkelijk bij de hand kunt. Pak dan de arm die het dichtst bij u is en leg deze in een rechte hoek ten opzichte van het lichaam.
- Buig de verste arm over de borst van het slachtoffer, met de handrug tegen de wang die het dichtst bij u is. Houd deze hand vast, maar duw het hoofd niet opzij.
- Pak het been, dat het verst van u af is vast, net boven de knie aan de buitenzijde. Trek dit been op terwijl de voet op de grond rust.
- Draai het slachtoffer naar u toe door aan het gebogen been te trekken, terwijl u tegelijkertijd de handrug tegen zijn wang houdt. Blijf draaien totdat de gebogen elleboog van het slachtoffer de grond raakt of totdat verdere rotatie niet mogelijk is.
- Plaats het gebogen been van het slachtoffer zodanig, dat zowel de heup als de knie een rechte hoek vormen. Indien nodig, plaats de elleboog beter op de grond.
- Kantel het hoofd van het slachtoffer voorzichtig naar achteren. Plaats de hand onder de wang om de luchtweg vrij te houden. Richt de neus en mond van het slachtoffer naar de grond, zodat vloeistoffen gemakkelijk kunnen weglopen. Let erop, dat de hand de mond niet sluit.
Stabiele zijligging bij kinderen
Bij kleine kinderen draait u ze op hun zij met de mond naar beneden, zodat vloeistoffen gemakkelijk uit de mond kunnen stromen. Eventueel kunt u een klein kussen of opgerolde deken achter hun rug leggen om de houding stabiel te maken. Zorg ervoor, dat er geen druk op de borst is, die de ademhaling kan belemmeren en dat de luchtweg vrij blijft. Oudere kinderen kunnen ook in de stabiele zijligging worden gelegd.
Wanneer geen stabiele zijligging?
Bij een vermoeden van wervelletsel wordt de stabiele zijligging afgeraden, omdat beweging van de wervelkolom het letsel vaak verergert. Het draaien van het lichaam kan beschadigde wervels verschuiven en mogelijk het ruggenmerg beschadigen. Dit kan leiden tot blijvende verlamming of andere ernstige complicaties. In zulke gevallen wordt de luchtweg zo veel mogelijk in rugligging vrijgemaakt zonder de wervelkolom te bewegen.
Evaluatie van de ademhaling
Houd voortdurend de ademhaling van het slachtoffer in de gaten. Als u niet kunt zien of horen of het slachtoffer normaal ademt, beoordeel dan de ademhaling met uw handen. Als de ademhaling verslechtert, draai het slachtoffer dan onmiddellijk terug op de rug.
- Kniel aan de kant van het gezicht van het slachtoffer. Plaats één hand op de overgang van de buik naar de borst.
- Plaats uw andere hand recht tegenover de eerste hand op de rug van het slachtoffer.
- Beoordeel nu de ademhaling van het slachtoffer door met uw handen te voelen of de borst en/of buik regelmatig op en neer bewegen.
- Ondersteun het achterhoofd van het slachtoffer en duw de heup van het slachtoffer weg van u. Blijf terugduwen totdat het slachtoffer op zijn rug ligt. Let op: ondersteun hierbij het hoofd, zodat het niet op de grond bonkt!
- Open na het terugdraaien de luchtweg met de kinlift en beoordeel de ademhaling. Let op, dat u tijdens de kinlift niet op het zachte deel onder de kin drukt. Maar plaats uw vingers op het harde gedeelte van de kin.
Slotconclusie
Als de ademhaling normaal is, leg dan het slachtoffer weer in stabiele zijligging. Zo niet, begin indien nodig met reanimatie en bel 112. Het kan zijn, dat alleen door de kinlift de ademhaling weer normaal wordt. In dat geval moet je de kinlift volhouden totdat een professionele hulpverlener het overneemt. Meer weten over de EHBO cursus volgens de richtlijnen van het Oranje Kruis van AmbuWerk Nederland B.V.? Neem eens een kijkje op onze Facebook pagina.
Veel gestelde vragen
Voor een stabiele zijligging moet de omgeving veilig zijn voor zowel de hulpverlener als het slachtoffer. Het slachtoffer moet bewusteloos maar ademend zijn. De luchtweg moet geopend zijn door het hoofd voorzichtig achterover te kantelen en de kin op te tillen. Het slachtoffer moet op de zij worden gelegd met de bovenste hand onder de wang en het bovenste been gebogen om stabiliteit te bieden. Het hoofd moet naar achteren gekanteld blijven om de luchtweg open te houden en de mond moet naar de grond gericht zijn. Regelmatige controle van de ademhaling is essentieel om ervoor te zorgen, dat het slachtoffer blijft ademen.
Een stabiele zijligging wordt toegepast om de luchtweg van een bewusteloos maar ademend slachtoffer vrij te houden en te voorkomen, dat de tong de luchtweg blokkeert. Het voorkomt verstikking doordat braaksel, bloed of andere vloeistoffen uit de mond kunnen lopen. Door het slachtoffer op de zij te leggen, wordt verslikking in vloeistoffen of voedsel vermeden. De zijligging zorgt ervoor, dat het slachtoffer stabiel en veilig blijft liggen totdat professionele hulp arriveert. Deze positie ondersteunt de ademhaling door de luchtstroom naar de longen te vergemakkelijken.
Iemand mag zolang als nodig in een stabiele zijligging blijven, totdat professionele medische hulp arriveert. Het is essentieel om de ademhaling regelmatig te controleren, om ervoor te zorgen, dat het slachtoffer blijft ademen. Als er veranderingen in de toestand van het slachtoffer optreden, zoals stoppen met ademen, moet onmiddellijk worden ingegrepen en passende eerste hulp worden verleend. De stabiele zijligging biedt een veilige positie, maar voortdurende observatie is cruciaal. Zorg ervoor, dat het slachtoffer warm blijft en controleer regelmatig hun vitale functies.
Om de ademhaling in een stabiele zijligging te controleren, kijkt u of de borstkas van het slachtoffer op en neer gaat. Luister met uw oor bij de mond en neus van het slachtoffer naar ademgeluiden. Voel met uw wang of hand of er lucht uit de mond of neus van het slachtoffer komt.
Als de ademhaling verslechtert, draait u het slachtoffer terug op de rug en voert u een kinlift uit om de luchtweg te openen. Afhankelijk van de situatie moet u mogelijk starten met reanimatie.
U mag geen stabiele zijligging toepassen als het slachtoffer ernstige verwondingen aan de wervelkolom heeft, omdat deze positie verdere schade kan veroorzaken. Vermijd de zijligging ook als het slachtoffer bewusteloos is maar niet normaal ademt; in dit geval zijn reanimatie en noodhulp belangrijker. Bij vermoeden van heup- of bekkenbreuken moet de zijligging echter worden vermeden om verergering van de verwondingen te voorkomen. Bij zwangere vrouwen moet zelfs extra voorzichtigheid worden betracht om te voorkomen, dat de bloedsomloop naar de baby wordt belemmerd. Als het slachtoffer bijvoorbeeld ernstige hoofd-, nek- of rugletsel heeft, moet u professionele medische hulp inschakelen en proberen het hoofd en de nek zo stil mogelijk te houden.
De stabiele zijligging voert men bij voorkeur naar links uit. Dit vermindert namelijk de druk op de grote lichaamsader (vena cava), vooral bij zwangere vrouwen. Hierdoor blijft de bloedtoevoer naar het hart beter op peil. Deze houding bevordert namelijk ook de ademhaling en voorkomt dat braaksel of de tong de luchtweg blokkeert.
Interessante blogs
- AED controleren – Help de AED piept!
- Je eigen tong inslikken, kan dat eigenlijk wel?
- EHBO wondverzorging bij kinderen – Inleiding
- De gevolgen van een onvolledige inhoud in de BHV koffer en EHBO koffer
- Wat te doen bij tekenbeet?
- Hoe moet je reanimeren?
