Iemand die door een insect zoals bijvoorbeeld een bij of een teek gestoken is, heeft vaak een zwelling op de plaats van de steek. Deze plek kan pijn doen en rood worden. Soms ziet u na de insectensteek de angel nog en de gestoken plek kan ook nog eens gaan jeuken. Leuk is anders.

Wat doet u als EHBO-er bij een insectensteek?

1. Bel 112 bij een heftige overgevoeligheidsreactie met stoornissen in bewustzijn en stoornissen in de ademhaling.
2. Bel 112 als iemand in de mond of keel gestoken is. Ook al is hij of zij op het moment zelf nog niet benauwd.
3. Bij een bijensteek verwijdert u de angel met een pincet. U kunt ook met uw nagel of met de stompe kant van een mes de angel eruit strijken/wrijven.
4. Bij een steek in de vinger kunt u indien nodig en of mogelijk ringen verwijderen. Door een insectensteek kan een vinger namelijk opzwellen.
5. Bij pijn, irritatie of jeuk kunt u tien minuten een koud, nat kompres zoals een gaasje, washand of doekje op de pijnlijke jeukende plek leggen.
6. U kunt ook een speciale zalf gebruiken zoals bijvoorbeeld Calendula om de pijn of jeuk te verzachten.

Huisarts of huisartsenpost

Neem contact op met de huisarts of huisartsenpost in de volgende gevallen:

• Kinderen jonger dan 4  jaar die meerdere keren gestoken zijn.
• Wanneer een slachtoffer vlak bij het oog een zwelling heeft.
• Wanneer de plek waar het slachtoffer gestoken is, erg opzwelt.
• Als iemand al eerder een erge allergische reactie heeft gehad met een flinke zwelling of benauwdheid als gevolg,
• Wanneer er iemand een pijnlijke rode streep krijgt op de plek waar het slachtoffer gestoken is.

De tekenbeet

Een tekenbeet kan vervelende gevolgen hebben. Teken leven van bloed. Ze hangen vaak aan grashalmen en struiken. Ze kunnen zich vastklampen aan passerende dieren, maar aan mensen is zeer zeker ook mogelijk. De teek spuit speeksel in de bijtwond. Dit speeksel kan bacteriën(borelia) bevatten, die de ziekte van Lyme kunnen veroorzaken.

Wanneer ziet u, dat iemand door een teek is gebeten?

Bij een tekenbeet is een wondje, dat op een klein korstje lijkt. Teken kunnen overal op de huid zitten zoals bijvoorbeeld achter oren, in de hals, lies of knielholten of op de enkels.

Wat doet u bij een tekenbeet?

1. Verwijder teken in zijn geheel zo snel mogelijk vanuit de huid
2. Gebruik geen middelen zoals bijvoorbeeld alcohol of benzine of brandende sigaret om de tekenbeet te verwijderen
3. Pak met een puntige pincet de teek zo dicht mogelijk bij de huid vast. (indien beschikbaar een tekentang)
4. Trek de teek uit de huid
5. Ontsmet het wondje met ontsmettingsmiddel
6. Lukt het niet om de teek zelf te verwijderen, ga dan naar de huisarts
7. Noteer de datum van de beet. Het slachtoffer moet 3  maanden checken of er geen gelige, rode of blauwrode vlek of ring ontstaat. Vaak vind je geen kring. Let vooral op ziekteverschijnselen als vermoeidheid, lusteloosheid, spierpijn. Gebeurt dat wel, dan alsnog contact opnemen met de huisarts

Insectensteken – Andere opties

In Nederland kunt u gebeten of gestoken worden door verschillende insecten. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende insecten, de symptomen bij een insectenbeet en wat u eraan kunt doen.

1. Muggen

Symptomen:

• Jeukende, rode bultjes
• Soms zwelling en irritatie

Behandeling:

• Niet krabben om infectie te voorkomen
• Verkoelende gel (zoals after-bite of aloë vera)
• Antihistaminecrème bij ernstige jeuk

2.Wespen, bijen en hommels

Symptomen:

• Pijnlijke, rode zwelling op de plek van de steek
• Mogelijke allergische reactie (benauwdheid, zwelling van de keel, duizeligheid)

Behandeling:

• Verwijder een eventuele angel (bij bijen) met een pincet of nagel
• Koel de plek met een koud kompres
• Bij ernstige allergische reacties: direct 112 bellen en slachtoffer adrenalinepen laten gebruiken indien beschikbaar.

3. Daas (paardenvlieg)

Symptomen:

• Zeer pijnlijke beet
• Grote, rode, jeukende zwelling
• Mogelijke infectie, als er bacteriën in de wond komen

Behandeling:

• Desinfecteer de beet direct
• Koel met ijs om zwelling te verminderen
• Bij aanhoudende pijn of infectieverschijnselen (pus, warmte) naar de huisarts

4. Mieren (rode bosmier)

Symptomen:

• Pijnlijke prik of beet
• Roodheid en lichte zwelling
• Kan branderig aanvoelen

Behandeling:

• Was de plek met water en zeep
• Koel de huid met een koud kompres

5. Vlooien

Symptomen:

• Kleine, rode bultjes vaak in groepjes op benen en voeten
• Erge jeuk

Behandeling:

• Was kleding en beddengoed op hoge temperatuur
• Gebruik vlooienbestrijdingsmiddel in huis
• Antihistaminecrème bij erge jeuk

6. Bedwantsen

Symptomen:

• Rijen of groepjes rode, jeukende bultjes
• Vaak op blootgestelde huid (armen, nek, gezicht)
• Jeuk kan dagen aanhouden

Behandeling:

• Was beddengoed en kleding op 60 graden
• Stofzuig en behandel de omgeving met speciale sprays
• Antihistaminecrème of -tabletten bij heftige jeuk

Wanneer naar de dokter?

• Bij een rode kring na een tekenbeet (mogelijk Lyme)
• Bij een allergische reactie op een insectensteek (benauwdheid, duizeligheid, zwelling in het gezicht of keel)
• Als een beet ontstoken raakt (pus, warmte, roodheid die zich uitbreidt)

Wat te doen bij een insectenbeet – Conclusie

Als (Kinder) EHBO-er kunt u te maken krijgen met kinderen of volwassenen, die last hebben van een insectenbeet. In veel gevallen kunt u de slachtoffers behandelen door bijvoorbeeld de angel te verwijderen en de pijnlijke plek waar gestoken is te verzorgen. Alertheid blijft echter geboden. Een tekenbeet kan de ziekte van Lyme veroorzaken en mensen kunnen stevige allergische reacties krijgen van een insectenbeet. Bel bij een insectenbeet bij twijfel altijd de huisarts, huisartenpost of 112.

Veel gestelde vragen

Nuttige blogs

• Hoe kan je het beste een steekwond behandelen?
• Verstikking en verslikking bij kinderen: oorzaken en Eerste Hulp
• Wat moet je doen bij een bewusteloos kind?
• EHBO wondverzorging bij kinderen – Inleiding